Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964) Safi, Marokko
olieverf op doek, afm. 66 x 82 cm, gesigneerd en gedateerd rechts onder ‘D.H.W. Filarski 1930’
titel op achterzijde doek in handschrift van de schilder: Safi aan de kust Marabout
Prijs: euro 4400
herkomst:
-Collectie Boendermaker. Boendermakernummer: 2747. Inventarisnummer Stedelijk Museum Amsterdam: 914 met titel ‘Safi aan de kust van Marabout’
-Verkocht op de 8e faillissementsveiling van Boendermakercollectie bij veilinghuis Bom in Amsterdam op 21 mei 1958
-Koper onbekend
-Sinds 1973 bij laatste eigenaar.
Een medewerker van het Stedelijk Museum, dat de ca. 40 Noord-Afrikaanse schilderijen die Boendermaker van de kunstenaar ‘verwierf’ inventariseerde nam de titel van het schilderij verkeerd over: hij zette het woord ‘van’ tussen ‘kust’ en ‘Marabout’, daarmee suggererend dat Marabout een plaatsnaam is.
Een ‘marabout’ is echter in de Maghreb een ascetisch persoon, die gezien wordt als een wijsgeer en ook wel als een heilige wordt beschouwd.
Renée Smithuis schrijft in haar monografie over Filarski ‘Zwervend schilder van de Bergense School’: ‘De namen Marabout en Maraboe waren wel geregeld te vinden in zijn fotodocumentatie en bij tentoongestelde werken maar op de landkaart bleek dat een stuk moeilijker.’ Misverstand opgelost!
Ze vervolgt: ‘Het bedrijvige in de Noord-Afrikaanse steden moet hem aangesproken hebben. Hij ging zijn werken stofferen met figuren. Dat was hoogst zeldzaam in zijn oeuvre. Ineens bevolkten kleurrijke mensenmassa’s de markt van Meknès en de steegjes van Safi’ (beide citaten pag. 46 van de monografie).
Figuren zien we ook op dit schilderij van Safi dat hij begin 1930 maakte. Zijn het ‘marabouts’? Is het witte huis de woning van een marabout?
Safi is een kustplaats aan de Atlantische Oceaan ten noordwesten van Marrakesh. Het was lang in handen van de Portugezen die er vestingwerken bouwden, op het schilderij zichtbaar.