Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), ’t Sluisje’ (nieuw in collectie)
olieverf op doek, afm. 53 x 67,5 cm, gesigneerd links onder ‘D.H.W Filarski’, te dateren ca. 1925.
getiteld en geannoteerd op spieraam: ’t Sluisje, D.H.W. Filarski, Bergen N-H.
achterzijde doek met houtskool de initialen ‘E.F’ (= Ernst Filarski).
hier afgebeeld met een lijst van de firma Heijdenrijk uit 1978.
Binnenkort beschikbaar, reservering mogelijk
herkomst:
– privé collectie van de kunstenaar
– via vererving naar Ernst Filarski (1919-1991), de oudste zoon van de kunstenaar.
– verkooptentoonstelling in 1983 bij Kunsthandel Elisabeth van De Nes, Nieuwe Spiegelstraat 44, Amsterdam.
NB. Elisabeth den Bieman de Haas leidde haar galerie toen nog onder haar geboortenaam.
– in 1983 daar aangekocht door de laatste eigenaar.
literatuur:
– brochure van de verkooptentoonstelling in 1983
– Renée Smithuis, ‘D.H.W. Filarski, Zwervend schilder van de Bergense School’ vergelijk het schilderij van ’t Sluisje in Bergen afgbeeld op pag. 116 van deze monografie.
’t Sluisje in Bergen bevindt zich aan de rand van ’t Oude Hof. Het is een 18e eeuwse bakstenen boogbrug die door middel van een waterschot afgesloten kan worden om het waterpeil te reguleren. Het is een veel geschilderde plek door kunstenaars van de Bergense School.
Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), ‘Osnabrück’ (nieuw in collectie)
olieverf op doek, afm. 65 x 54 cm, gesigneerd en gedateerd rechts onder ‘D.H.W. Filarski’ en ’11′(=1911)
titel op spieraam achterzijde
herkomst:
– privé collectie Dirk Filarski
– verkocht in Kunstzalen Bennewitz, eretentoonstelling 70e verjaardag, november-december 1955 (sticker achterzijde)
– particuliere collectie
Prijs: euro 3800
In de zomer van 1911 maakte de 25-jarige Dirk Filarski zijn eerste buitenlandse reis. Hij trok zo’n zes weken door Duitsland, waar hij o.a. Osnabrück en Norderney bezocht. Osnabrück was de geboorteplaats van zijn mecenas August Maschmeijer en op Norderney had Maschmeijer een vakantiehuis waar Filarski mocht logeren. Op het eiland ontstond een aantal strand- en duingezichten met een sterk lumininistisch karakter. Zie bv. op deze site bij Voorheen te koop ‘Duinlandschap op Norderney’.
Tot nu was er geen werk bekend dat hij in Osnabrück maakte. Renée Smithuis zegt er in haar monografie over de schilder het volgende over: ‘Filarski schreef aan de kunsthistoricus Albert Plasschaert dat hij in 1911 ook naar Osnabrück was gereisd (….) Werk van Filarski dat in die stad zou zijn ontstaan, is niet getraceerd.’ (pag.20).
De afgebeelde vakwerkhuizen zijn typerend voor de historische binnenstad van Osnabrück.
Literatuur:
– Renée Smithuis, ‘D.H.W. Filarski, Zwervend schilder van de Bergense School’
– ‘De familie Maschmeijer en Zuilenhof’, Themanummer Bergense Kroniek, februari 2008
Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964) Safi, Marokko
olieverf op doek, afm. 66 x 82 cm, gesigneerd en gedateerd rechts onder ‘D.H.W. Filarski 1930’
titel op achterzijde doek in handschrift van de schilder: Safi aan de kust Marabout
Prijs: euro 4400
herkomst:
-Collectie Boendermaker. Boendermakernummer: 2747. Inventarisnummer Stedelijk Museum Amsterdam: 914 met titel ‘Safi aan de kust van Marabout’
-Verkocht op de 8e faillissementsveiling van Boendermakercollectie bij veilinghuis Bom in Amsterdam op 21 mei 1958
-Koper onbekend
-Sinds 1973 bij laatste eigenaar.
Een medewerker van het Stedelijk Museum, dat de ca. 40 Noord-Afrikaanse schilderijen die Boendermaker van de kunstenaar ‘verwierf’ inventariseerde nam de titel van het schilderij verkeerd over: hij zette het woord ‘van’ tussen ‘kust’ en ‘Marabout’, daarmee suggererend dat Marabout een plaatsnaam is.
Een ‘marabout’ is echter in de Maghreb een ascetisch persoon, die gezien wordt als een wijsgeer en ook wel als een heilige wordt beschouwd.
Renée Smithuis schrijft in haar monografie over Filarski ‘Zwervend schilder van de Bergense School’: ‘De namen Marabout en Maraboe waren wel geregeld te vinden in zijn fotodocumentatie en bij tentoongestelde werken maar op de landkaart bleek dat een stuk moeilijker.’ Misverstand opgelost!
Ze vervolgt: ‘Het bedrijvige in de Noord-Afrikaanse steden moet hem aangesproken hebben. Hij ging zijn werken stofferen met figuren. Dat was hoogst zeldzaam in zijn oeuvre. Ineens bevolkten kleurrijke mensenmassa’s de markt van Meknès en de steegjes van Safi’ (beide citaten pag. 46 van de monografie).
Figuren zien we ook op dit schilderij van Safi dat hij begin 1930 maakte. Zijn het ‘marabouts’? Is het witte huis de woning van een marabout?
Safi is een kustplaats aan de Atlantische Oceaan ten noordwesten van Marrakesh. Het was lang in handen van de Portugezen die er vestingwerken bouwden, op het schilderij zichtbaar.