Verkochte werken

Filarski, Dirk Herman Willem

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), Hooi oppers bij Bergen (recent verkocht)

olieverf op doek, afm. 45 x 90 cm, gesigneerd ‘D.H.W. Filarski’ en gedateerd ’11’ (=1911) rechts onder

Herkomst: particuliere collectie Limburg

Dirk Filarski exposeerde in augustus 1910 samen met Arnout Colnot een eerste keer in Bergen. Ze deden dat op uitnodiging van August Maschmeijer. Deze zakenman, van geboorte Duitser, zette in Amsterdam een manufacturenzaak op en woonde vanaf 1884 in Bergen.
Bij zijn huis stelde deze eerste mecenas van de Bergense School een schuur beschikbaar waar Filarski en Colnot in de zomer van 1910 hun eerste verkooptentoonstelling hielden van luministische schilderijen, de meeste van klein formaat. Filarski woonde officieel nog bij zijn ouders in Amsterdam, maar was vanaf die tijd regelmatig in Bergen te vinden en maakte lichte, kleurrijke schilderijen van redelijk forse afmetingen in Bergen en omgeving.
Voor de kenners van Bergen en omgeving: de onmiskenbare Noordhollandse stolpboerderij met een verlengd dak (‘dubbel vierkant’) staat op het eind van een begroeide en bebouwde buurt , die als een soort landtong in het open, boomloze poldergebied ligt. Het is de rand van Zanegeest, aan het begin van de Baakmeerdijk. De boerderij is de nog steeds bestaande ‘Hoeve Saenegheest’.

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), Noord-Hollands landschap

olieverf op doek, afm. 47 x 75 cm, gesigneerd ‘D.H.W. Filarski’ en gedateerd ’11’ (= 1911) rechts onder.

herkomst: particuliere collectie Duitsland

Dirk Filarski en Arnout Colnot exposeerden in augustus 1910 voor het eerst samen in Bergen op uitnodiging van August Maschmeijer. Deze zakenman, van geboorte Duitser, zette in Amsterdam een manufacturenzaak op en woonde vanaf 1884 in Bergen. Bij zijn huis stelde deze eerste mecenas van de Bergense School een schuur beschikbaar waar Filarski en Colnot in de zomer van 1910 hun eerste verkooptentoonstelling hielden van luministische schilderijen, de meeste van klein formaat.
Filarski, hij woonde nog bij zijn ouders in Amsterdam, reisde vanaf die tijd regelmatig met de trein naar Alkmaar en dan meestal verder met de stoomtram naar Bergen.
In augustus 1911, na een verblijf op het Duitse waddeneilend Norderney, stapte hij uit op het kleine station van het bedevaartsoord Onze Lieve Vrouw ter Nood, zette zijn schildersezel neer op de legendarische Zanddijk, aangelegd door de monniken van de Abdij van Egmond, en schilderde het landschap tussen Limmen en Heiloo.
Waarschijnlijk exposeerde hij het schilderij met redelijk forse afmetingen nog datzelfde jaar op de najaarstentoonstelling van de schildersvereniging Sint Lucas in het Stedelijk Museum Amsterdam.

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), Giornico Zwitserland

olieverf op doek, afm. 50 x 41 cm, gesigneerd links onder ‘Filarski’ en gedateerd ‘1948’
Afgebeeld in Renée Smithuis,’D.H.W. Filarski, Zwervend schilder van de Bergense School’ afb. 229.

In 1947 trouwde Filarski met Lien Ebels, de weduwe van de violist Nico Ebels. Hij kende haar al lang want zij was de zus van zijn schildersvriend Dirk Smorenberg en zo werden Filarski en Smorenberg zwagers. Lien hield haar woning in Bazel aan en Filarski had zijn woning met atelier aan de Amstel in Amsterdam. Filarski kon na de oorlog weer reizen en was vanzelfsprekend vaak in Zwitserland. In 1948 schilderde hij het dorp Giornico, een plaats in het Zwitserse kanton Ticino.

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), Rothenburg ob der Tauber, bij de kerk

olieverf op doek, afm. 70 x 65 cm, gesigneerd rechts onder en te dateren 1923
achterop sticker: Bij de kerk.
Afgebeeld op pag. 36 (afbeelding 34) van de monografie ‘D.H.W. Filarski, Zwervend schilder van de Bergense School’

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), De Verbrande Pan

olieverf op doek, afm. 47 x 75 cm, gesigneerd en gedateerd ’10 (=1910) rechts onder

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), Rothenburg ob der Tauber

olieverf op doek, afm. 60 x 75 cm, gesigneerd rechts onder, te dateren 1923

Filarski, op weg naar het zuiden, maakte in 1923 een wekenlange tussenstop in het Beierse stadje Rothenburg ob der Tauber. Het is gebouwd in middeleeuwse stijl en vandaag de dag nog steeds een toeristische trekpleister.
Filarski maakte er zo’n 15 à 20 werken.
Literatuur: Renée Smithuis ‘D.H.W. Filarski, Zwervend schilder van de Bergense School’ pag.36 e.v.

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), In de tuin

olieverf op doek, afm. 50 x 67 cm, gesigneerd en gedateerd 1910 rechts onder

Dirk Filarski en Arnout Colnot exposeerden in augustus 1910 voor het eerst samen in Bergen op uitnodiging van August Maschmeijer. Deze zakenman, van geboorte Duitser, zette in Amsterdam een manufacturenzaak op en woonde vanaf 1884 in Bergen. Bij zijn huis stelde hij een schuur beschikbaar waar Filarski en Colnot in de zomer van 1910 hun eerste verkooptentoonstelling hielden. Zo werd Maschmeijer de eerste mecenas van de Bergense School en kocht hij luministische schilderijen van de twee bevriende schilders.

‘In de tuin’is afgebeeld in Renée Smithuis ‘D.H.W. Filarski, Zwervend schilder van de Bergense School’ pag. 74
Met een loep is het schilderij ook te onderscheiden op een foto op pag. 72 van dat zelfde boek waar een dame geheel in het wit een expositie met werk van Filarski bewondert. Onduidelijk is waar en wanneer de foto gemaakt is

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), Spaans dorpsgezicht

olieverf op doek, afm. 80 x 65 cm, gesigneerd links midden, te dateren 1935

Filarski reisde verschillende malen naar Spanje. Waarschijnlijk is dit schilderij ontstaan tijdens zijn ‘derde’ Spaanse reis. Zie Renée Smithuis ‘D.H.W. Filarski, Zwervend schilder van de Bergense School’ pag. 56 e.v.
Terug van deze reis ging Filarski aan de Amstel in Amsterdam wonen, zie sticker achterzijde

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), Huisje aan het duin bij Bergen

olieverf op doek, afm. 41 x 51 cm, gesigneerd en gedateerd ’42 l.o.

Op het spieraam staan in het handschrift van de schilder zijn adresgegevens: Amstel 105. Amsterdam. Daar woonde Filarski vanaf augustus 1938.

Herkomst: particuliere collectie Amstelveen sinds 1988

Filarski trok in de Tweede Wereldoorlog regelmatig vanuit Amsterdam naar Bergen en omgeving om zijn schildersvrienden Germ de Jong, Jan van Herwijnen en Harrie Kuijten te ontmoeten. Hij nam zijn schildersspullen dan mee. De exacte locatie van dit schilderij heb ik niet kunnen achterhalen.

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), De Verbrande Pan

Olieverf op doek, afm. 65 x 83 cm, gesigneerd en gedateerd 1954 r.o.
Herkomst: particuliere collectie Bergen

Tentoonstelling: eretentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam t.g.v. 70e verjaardag van de schilder

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), Het Oude Hof in de sneeuw

tekening, gemengde techniek, afm 60 x 47 cm, gesigneerd en gedateerd r.o. ’19 .

NB. Deze tekening is een voorstudie voor het gelijknamige schilderij afgebeeld in Renée Smithuis, D.H.W. Filarski, Zwervend schilder van de Bergense School, pag. 123, afb. 160.

Verkocht aan Stedelijk Museum Alkmaar

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), Giethoorn (recent verkocht)

Olieverf op doek, afm. 54 x 67 cm, gesigneerd rechts onder, te dateren 1923.

Herkomst: particuliere collectie Amsterdam

Op blz. 38 van haar boek over Filarski schrijft Renée Smithuis het volgende: “Voor het eerst gingen Filarski’s vrouw en zoontje Lakkie mee op een werkreis in Nederland. In augustus 1923 vertrokken ze naar Giethoorn waar ze hun intrek namen in Bondshotel Hollandsch Venetië (….) De schilder werkte er zeker tot eind september en er ontstond een indrukwekkende serie schilderijen. Daarop was duidelijk te zien hoe hij soms nog gevangen zat in zijn donkere palet, maar ook hoe hij zich daar glorieus uit wist te bevrijden. Groen bleef wel de overheersende kleur, wat natuurlijk niet zo vreemd was in zo’n puur waterrijk puur Hollands dorp in de zomer.”

Boendermaker nam een flink aantal van deze Giethoorn schilderijen in zijn collectie op. In het boek van Piet Spijk over deze mecenas van de Bergense School, telde ik 15 schilderijen die in de Giethoorn periode zijn ontstaan. Het hier afgebeelde schilderij is altijd in particulier bezit geweest.

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), Landschap bij Menton

Olieverf op doek, afm. 64 x 53 cm, gesigneerd r.o en te dateren 1923

Herkomst: collectie Boendermaker, nr. 434

De altijd reizende Filarski maakte in 1923 in de buurt van Menton in Zuid-Frankrijk dit schilderij. Volgens Renée Smithuis heeft Filarski dan een periode waarin hij in donkere kleuren schilderde achter zich gelaten. Zij spreekt van ‘De terugkeer naar het licht’ in haar monografie over de schilder.

Bijzonder aan het schilderij is ook dat het ooit in bezit was van de mecenas  Piet Boendermaker.
Op het spieraam vond ik de gegevens terug. Tot nu toe was dit niet bekend.

Dirk Herman Willem Filarski (1885-1964), ‘Schoven’

olieverf op doek, afm. 34 x 48,5 cm. gesigneerd r.o Filarski

aantekening op spieraam ‘Amstel 105, Amsterdam’ en genummerd en getiteld:
‘No. 3 Schoven’

Op het spieraam staan in het handschrift van de schilder zijn adresgegevens:
Amstel 105, Amsterdam. Daar woonde Filarski vanaf augustus 1938.